漢 / 汉 / Hàn
Liczebność ogółem
1,3 mld.
Regiony zamieszkania
Chiny
Język
chiński
Chińczycy Han (określenie własna 漢 / 汉 / Hàn; Hanowie) - naród zamieszkujący głównie Państwo Środka, dokąd stanowią ok. 92% ludności (pozostałość wypada do oficjalnie wymienianych 55 mniejszości), a dodatkowo Tajwan, dokąd również stanowią większą część populacji wyspy, ok. 20 mln. Są najliczniejszym narodem na świecie, ogółem liczą ok. 1,3 mld.
27 mln Chińczyków mieszka w diasporze. Ekspatriacja Chińczyków uwarunkowana była przede wszystkim złymi warunkami społecznymi i gospodarczymi w kraju. Emigranci zamieszkują głównie w USA i Europie. Posługują się w mowie dialektami języka chińskiego, z których w największym stopniu rozpowszechnionym jest mandaryński. Używają wspólnego pisma (należącego do grupy morfosylabicznych).
Mapa etnograficzna Chin
Chińczycy Han - barwa brązowy
Spis treści
//
Religia
W przeważającej części taoizm, buddyzm mahajany, tradycyjne chińskie religie, bezbożność; w mniejszej, jakkolwiek znaczącej: świat chrześcijański i mniejszości muzułmańskie
Najliczniejsza wspólnota etniczna świata, stanowi dookoła 92% Chińskiej Republiki Ludowej i wokół 19% populacji ludzkiej świata. Wśród Chińczyków Han występują rozmaite podziały (językowe, społeczne, kulturalne itd.) pośrodku różnymi podgrupami populacji, w większości podyktowane tysiącletnimi regionalnymi asymilacjami między różnymi plemionami Chin. Inną nazwą jaką Chińczycy Han sami siebie określają to „Potomkowie Smoków”. W tradycji symbolizuje ich barwa marksistowski. Określenie Han pochodzi od dynastii Han, która poprzedzała krótko panującą dynastię Qin, która zjednoczyła Państwo Środka. Za panowania obu dynastii różne plemiona zamieszkujące współczesne Państwo Środka zaczęły odbierać, iż należą do tej samej grupy etnicznej.
Historia
Prehistoria i Huaxia
Historia Chińczyków Han jest o tyle o ile związana z historią Chin. Odtworzyli oni swą historię do Huaxia, ludzi, którzy żyli na Żółtą Rzeką w północnej części Chin. Legendarnym przodkiem Chińczyków był Żółty Cesarz, jaki żył w XXVII w. p.n.e. Poznawanie tego okresu dziejów jest względnie trudne, czego powodem jest nikła kwota źródeł historycznych, natomiast badania archeologiczne pozwoliły skonstatować sukcesję neolitycznych kultur opodal Żółtej Rzeki. Nieopodal centralnego odcinka były to: Jiahu (7000-6600 p.n.e.), Yangshao (5000-3000 p.n.e.) i Longshan (3000-2000 p.n.e.). Mimo dolnego odcinka rzeki: Qinliangang (5400-2000 p.n.e.), Dawkenou (4300-2500 p.n.e.), Longshan (2500-2000 p.n.e.) i Yueshi.
Wczesna historia
Pierwszą dynastią opisaną w źródłach historycznych jest Xia z legendarnego okresu, na rzecz którego istnieją pewne archeologiczne dowody. Została obalona przez ludzi ze wschodu, którzy stworzyli dynastię Shang (1600-1046 p.n.e), którą to obalili Zhou. Byli oni kontynuatorami dzieła dynastii Shang, dzieląc ich mowa i kulturę rozszerzyli ich rozmiar do północnych rejonów rzeki Jangcy. Przez podbój i kolonizację, bez liku z tych terenów uległo sinizacji, a obszar kulturowy przodków Chińczyków Han rozciągnęła się na godzina dwunasta. Jakkolwiek wytrzymałość władców Zhou została rozbita i powstało bez liku niezależnych państewek. Czas ów podzielono w tradycji na dwoje części: trwanie Wiosen i Jesieni zaś trwanie Walczących Królestw. Był to okres ogromnego rozwoju filozofii, kultury, wzięty w charakterze Setka Szkół Myśli. W tamtym czasie to powstał taoizm i konfucjanizm.
Gawęda Cesarstwa
Okres Walczących Królestw zakończył się pospołu ze zjednoczeniem Chin przez dynastię Qin, która podbiła inne państewka. Zjednoczywszy obrębek, Qin Shi Huang ogłosił się pierwszym cesarzem, użył świeżo stworzonego tytułu, kto posiadać moc prawną będzie przez następne para tysiąclecia. Scentralizował władzę, ustanowił administrację, zjednoczył chińską ekonomię, ujednolicił systemy wag, miar i dokument. Toż jego dominacja było krótkotrwałe. Z powodu autokratycznych praw i ogromnego projektu budowy Wielkiego Muru, wybuchały bunty, a po śmierci cesarza dynastia żwawo upadła. W walkach o sukcesję wyłoniła się dynastia Han , której udało się zdołać zachować władzę o multum dłużej. Kontynuowano do licha i trochę z instytucji stworzonych przez Qin Shi Huanga, toż przyswojono mniej rygorystyczne prawa. Przy panowaniem Han rozkwitała okaz i cywilizacja w ciągu kiedy dynastia poszerzała swoje militarne wpływy we wszystkich kierunkach. Trwanie ów zwany jest jednym z najlepszych w historii Chin, a Chińczycy Han wzięli swą nazwę od tej właśnie dynastii. Rozpad dynastii Han poprzedzony był stuleciem podziału i siedmioma wiekami działań wojennych. Na przestrzeni tego okresu, północne obszary Chin były opanowane przez liczne niechińskie plemiona nomadyczne, które stanowiły własne królestwa, najsilniejszym z nich było Północne Wei założone przez Xianbei. Rdzenni społeczność tych ziem byli nazywani Hanren, ręce do pracy Han, by odróżnić ich od nomadów. Walka spowodowała pierwszą wielką migrację Hanów, na środek dnia Jangcy i za rzekę, podnosząc demograficzne ognisko na środek dnia i przyspieszając sinizację dalekiego południa. W tym samym czasie na północy większa część nomadów uległa sinizacji i przyswoili sobie elementy chińskiej kultury, administrację. Xianbei władca w Północnym Wei polecił systematyczną sinizację, przyswoił nazwiska Hanów, instytucję i kulturę.
Nazwiska
Chińskie imiona są zazwyczaj złożone z 2 bądź 3 sylab, miano rodowe poprzedza sława. Nazwiska w większości wypadków składają się z jednej sylaby, jakoś zdarzają się i takie niecodzienne nazwiska złożone z większej ilości sylab. W Chinach występuje 4000-6000 różnych nazwisk, wszak dopiero co dookoła 1000 jest popularnych w użyciu.
10 najpopularniejszych nazwisk, których nosiciele stanowią wokół 40% chińskiej populacji świata:
Li, Wang, Zhang, Zhao, Chen, Yang, Wu, Liu, Huang, Zhou
Miejsca od 11 do 20, których nosiciele stanowią naokoło 10% chińskiej populacji świata:
Xu, Zhu, Lin, Sun, Ma, Gao, Hu, Zheng, Guo, Xiao
Kategorie: Chińczycy • Ludy Azji • Kultury ze standardowej próby etnograficznej
